Cobot Terugverdientijd Berekenen: Complete ROI-Gids 2025
Ontdek hoe je de terugverdientijd van een cobot berekent en wanneer robotisering rendabel is voor jouw MKB-maakbedrijf. Met praktische rekenvoorbeelden, ROI-formules en 5 case studies uit de Nederlandse maakindustrie.
Kernboodschap: De gemiddelde cobot verdient zichzelf terug in 12-18 maanden. Met de juiste toepassing en berekening kun je dit terugbrengen tot 8-10 maanden. In dit artikel leer je exact hoe je een realistische ROI-berekening maakt.
1. De Basis ROI-Formule
De terugverdientijd (payback period) is de meest gebruikte metric voor cobot-investeringen. De formule is simpel:
Terugverdientijd = Totale Investering / Jaarlijkse Netto Besparing × 12
Resultaat in maanden
Uitgebreide ROI-Berekening
Voor een complete business case gebruik je de uitgebreide formule:
ROI = ((Baten - Kosten) / Investering) × 100%
Baten (jaarlijks)
- + Arbeidskosten besparing
- + Productiviteitsverhoging
- + Kwaliteitsverbetering
- + Capaciteitsuitbreiding
Kosten (jaarlijks)
- - Energieverbruik (~€500-1.000)
- - Onderhoud (~€1.000-2.000)
- - Verbruiksmaterialen
- - Afschrijving (5-8 jaar)
2. Wat Kost een Cobot? Complete Kostenoverzicht
De totale investering bestaat uit meer dan alleen de cobot zelf. Hier is een compleet overzicht van alle kostencomponenten:
| Component | Prijsrange | Opmerking |
|---|---|---|
| Cobot (hardware) | €25.000 - €60.000 | Afhankelijk van payload (3-30kg) |
| Gripper/End-effector | €2.000 - €15.000 | Vacuüm, pneumatisch, elektrisch, custom |
| Vision systeem | €3.000 - €15.000 | Optioneel, voor pick&place met variatie |
| Voeding/Fixtures | €1.000 - €10.000 | Producttoevoer, opspanningen |
| Installatie & Engineering | €5.000 - €20.000 | Programmeren, integratie, CE-markering |
| Training | €1.000 - €3.000 | Operator- en programmeeropleiding |
| Veiligheid & CE | €2.000 - €8.000 | Risicobeoordeling, documentatie |
| TOTAAL | €40.000 - €130.000 | Typisch: €50.000-€70.000 |
Let op: Verborgen Kosten
Vergeet niet: productie-stillstand tijdens installatie (1-3 dagen), aanloopverliezen (eerste weken lagere output), en eventuele aanpassingen aan bestaande machines. Reken 10-15% buffer voor onvoorziene kosten.
3. Besparingen Berekenen: Directe & Indirecte Baten
Directe Besparingen (kwantificeerbaar)
Arbeidskostenbesparing
Typisch de grootste besparing
Berekening:
1 FTE × €25/uur × 1.760 uur = €44.000
+ 40% sociale lasten = €17.600
Totaal: €61.600/jaar
Productiviteitsverhoging
Cobot draait door in pauzes/nacht
Voorbeeld:
+2 uur/dag productie
× €50 marge/uur × 250 dagen
Extra: €25.000/jaar
Kwaliteitsverbetering
Consistente kwaliteit, minder afkeur
Voorbeeld:
Afkeur van 3% naar 0.5%
× €500K productie/jaar
Besparing: €12.500/jaar
OEE-Verbetering
Hogere machinebezetting
Voorbeeld:
OEE van 65% naar 80%
= 23% meer output
Waarde: €15.000-50.000/jaar
Indirecte Baten (moeilijker te kwantificeren)
Minder Ziekteverzuim
Repetitieve/zware taken naar robot = minder RSI-klachten en fysieke belasting.
Flexibiliteit
Snel op- en afschalen. 24/7 productie mogelijk bij piekorders.
Kennisbehoud
Minder afhankelijk van specifieke medewerkers. Kennis in robot geprogrammeerd.
Concurrentiepositie
Lagere stukprijs, kortere levertijden, hogere kwaliteit.
Werknemerstevredenheid
Interessanter werk. Saai/repetitief werk naar robot.
Schaalbaarheid
Groei mogelijk zonder proportionele personeelsuitbreiding.
4. 5 Praktijkvoorbeelden met ROI
CNC Machine Belading
Huidige Situatie
- 1 FTE voor CNC-belading (8 uur/dag)
- Bruto uurloon: €25/uur
- Machine staat stil tijdens pauzes
- OEE: 62%
- Arbeidskosten: €61.600/jaar
Met Cobot
- UR10e cobot: €38.000
- Elektrische gripper: €6.000
- Installatie & CE: €10.000
- Training: €2.000
- Totaal investering: €56.000
Terugverdientijd
10.9 mnd
ROI Jaar 1
10%
OEE na
78%
Palletiseren End-of-Line
Huidige Situatie
- 2 FTE in 2-ploegendienst
- Fysiek zwaar werk (dozen 8-12kg)
- Hoog ziekteverzuim (8%)
- Inconsistente palletkwaliteit
- Arbeidskosten: €123.200/jaar
Met Cobot
- UR20 cobot (20kg payload): €52.000
- Vacuüm gripper + palletstation: €12.000
- Conveyorbaan aanpassing: €8.000
- Installatie & CE: €15.000
- Totaal investering: €87.000
Terugverdientijd
8.5 mnd
ROI Jaar 1
42%
Verzuim na
3%
Lasinspectie met Vision
Huidige Situatie
- Visuele inspectie door operator
- 5% interne afkeur, 1% klantklachten
- Afkeurkosten: €45.000/jaar
- Claims/herwerk: €15.000/jaar
- Kwaliteitskosten: €60.000/jaar
Met Cobot + Vision
- UR5e cobot: €32.000
- Vision systeem (3D): €18.000
- Software & integratie: €12.000
- Training: €3.000
- Totaal investering: €65.000
Terugverdientijd
14.3 mnd
Afkeur na
0.8%
Klantklachten
0.1%
Schroeven Assemblage
Huidige Situatie
- 1 FTE voor repetitief schroevendraaien
- 120 producten/dag
- RSI-klachten bij 2 medewerkers
- Wisselende kwaliteit moment-aantrekking
- Arbeidskosten: €61.600/jaar
Met Cobot
- UR3e cobot: €28.000
- Schroefunit met feeder: €8.000
- Fixtures: €4.000
- Installatie: €6.000
- Totaal investering: €46.000
Terugverdientijd
9.0 mnd
Output na
180/dag
RSI-klachten
0
MIG/MAG Lassen
Huidige Situatie
- Geschoolde lasser (moeilijk te vinden)
- Bruto uurloon: €35/uur
- Productie: 40 lasnaden/dag
- Kwaliteitsvariatie door vermoeidheid
- Arbeidskosten: €86.240/jaar
Met Cobot
- UR10e cobot: €38.000
- Fronius lastoorts pakket: €15.000
- Laspositiemeter + fixtures: €12.000
- Programmering & training: €10.000
- Totaal investering: €75.000
Terugverdientijd
10.4 mnd
Output na
65/dag
First-pass yield
98%
5. Wanneer is een Cobot Rendabel?
Niet elke taak is geschikt voor een cobot. Hier zijn de criteria om te bepalen of robotisering rendabel is voor jouw situatie:
Ideaal voor Cobot
- Repetitieve taken (>4 uur/dag)
- Cyclustijd >15 seconden
- Payload <20kg
- Productvariatie beperkt of voorspelbaar
- Vaste productielocatie
- Duidelijke start/eindpositie
- Operator beschikbaar voor toezicht
Minder Geschikt
- Hoge productvariatie zonder patroon
- Zeer korte cyclustijden (<5 sec)
- Hoge snelheid vereist (>2m/s)
- Zware lasten (>25kg)
- Sterk wisselende productievolumes
- Complexe menselijke beslissingen nodig
- Volledig onbemande operatie vereist
Quick Check: Is het Rendabel?
Beantwoord deze vragen met ja/nee:
Vuistregel: Bij 3+ keer 'ja' is een cobot waarschijnlijk rendabel. Bij 4+ keer 'ja' is het vrijwel zeker een goede investering.
6. Subsidies en Financiering
Er zijn diverse regelingen die je cobot-investering aantrekkelijker maken:
KIA (Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek)
Fiscale aftrek voor investeringen €2.801 - €353.973
Voordeel: tot 28% extra aftrek (max €17.841)
MIA/VAMIL (Milieu-investeringsaftrek)
Extra aftrek voor energie-efficiënte investeringen
Voordeel: tot 45% MIA + willekeurige afschrijving
WBSO (Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk)
Korting op loonkosten voor R&D/innovatie
Voordeel: 32% over eerste €350K loonkosten
Regionale Subsidies
MIT, OP-Zuid, Kansen voor West, etc.
Voordeel: 25-50% subsidie op projectkosten
Impact op ROI: Met fiscale regelingen en subsidies kun je de effectieve investering met 20-40% verlagen, wat de terugverdientijd aanzienlijk verkort. Een cobot van €55.000 kan netto €35.000-€44.000 kosten.
7. 5 ROI-fouten Vermijden
❌ Alleen directe arbeidskosten tellen
Vergeet indirecte baten niet: kwaliteitsverbetering, flexibiliteit, ziekteverzuim, kennisbehoud. Deze kunnen 20-40% van de totale baten zijn.
❌ Te optimistische cyclustijden
Cobots zijn 10-30% langzamer dan ervaren operators. Reken met realistische snelheden inclusief veiligheidsvertragingen.
❌ Integratie onderschatten
De cobot is 40-60% van de investering. Gripper, vision, installatie en engineering zijn de rest. Budget dit realistisch.
❌ Aanloopverliezen negeren
De eerste 2-4 weken draait de cobot niet op vol vermogen. Reken met 1-2 maanden aanlooptijd voordat je de volle besparing realiseert.
❌ Geen TCO-berekening
Kijk naar Total Cost of Ownership over 5-8 jaar: onderhoud (~€1.500/jaar), updates, verbruiksmaterialen, energie.
8. Veelgestelde Vragen
Wat is de gemiddelde terugverdientijd van een cobot?
12-18 maanden is typisch voor MKB-maakbedrijven. Bij goede toepassing en 2-ploegen/24u productie kan dit dalen tot 8-10 maanden.
Kan ik een cobot leasen in plaats van kopen?
Ja, operational lease is mogelijk vanaf ~€1.500/maand voor een complete installatie. Dit kan aantrekkelijk zijn voor cashflow of als je eerst wilt testen.
Hoeveel kost onderhoud van een cobot per jaar?
Reken op €1.000-€2.500/jaar voor preventief onderhoud, software updates en verbruiksmaterialen (tandriemen, vet, grippers).
Wat als de cobot kapot gaat?
Cobots zijn zeer betrouwbaar (MTBF >80.000 uur). Bij storing: 24u service beschikbaar, leenunit mogelijk. Bouw een fallback-scenario in je planning.
Moet ik een cobot afschrijven?
Ja, over 5-8 jaar lineair. Met KIA kun je extra aftrek krijgen. Technisch gaat een cobot 10-15 jaar mee.
Wat zijn verborgen kosten bij cobots?
Productie-stillstand tijdens installatie, aanloopverliezen, gripper-slijtage, updates, training nieuwe medewerkers. Budget 10-15% extra.
9. Direct aan de Slag
Klaar om de ROI van een cobot voor jouw situatie te berekenen? Gebruik onze gratis ROI Calculator of plan een adviesgesprek voor een uitgebreide analyse.
Bereken Jouw Cobot-ROI
In 3 minuten weet je of robotisering rendabel is voor jouw bedrijf.
Rob Derks
Oprichter Proces360 | 22+ jaar productie-ervaring | 50+ cobot-implementaties
Rob heeft 50+ cobot-ROI berekeningen gemaakt voor Nederlandse MKB-maakbedrijven. Van haalbaarheidsanalyse tot implementatie - pragmatisch en resultaatgericht.
Meer over Rob →Gerelateerde artikelen
Cobots in Productie: Complete Gids
Van selectie tot implementatie: alles over collaborative robots.
Cobot vs Industriële Robot
Wanneer kies je voor een cobot en wanneer voor een industriële robot?
Automatisering ROI Berekenen
Complete gids voor het berekenen van automatisering rendement.
Automatisering Roadmap MKB
Stappenplan voor automatisering in het MKB.