Productiestrategie & Automatisering: Van Visie naar Uitvoering
Hoe ontwikkel je een automatiseringsstrategie die past bij jouw MKB-maakbedrijf? Van quick wins tot lange termijn roadmap. Inclusief prioriteringsmatrix en investeringsframework.
Kernboodschap: 70% van de automatiseringsprojecten faalt door gebrekkige strategie, niet door technologie. Een goede automatiseringsstrategie begint met "waarom", niet met "welke robot". In dit artikel leer je hoe je strategisch automatiseert voor maximale ROI.
1. Waarom een Automatiseringsstrategie?
Automatisering zonder strategie is als navigeren zonder kompas. Je investeert misschien in de verkeerde dingen, op het verkeerde moment, met het verkeerde doel. Een strategie zorgt voor:
- Focus – Investeer in wat de meeste impact heeft
- Samenhang – Projecten bouwen op elkaar voort
- Draagvlak – Iedereen begrijpt de richting
- ROI – Betere investeringsbeslissingen
De 3 Strategische Vragen
WAAROM automatiseren?
Kostenbesparing? Kwaliteit? Capaciteit? Personeelsgebrek? Ken je primaire driver.
WAT automatiseren?
Welke processen hebben de hoogste impact/effort ratio?
HOE automatiseren?
Welke technologie? In-house of met partner? Fasering?
2. Je Huidige Situatie Analyseren
Voordat je automatiseert, moet je weten waar je staat. Een goede analyse omvat:
Procesanalyse
- • Value Stream Mapping
- • Bottleneck identificatie
- • Cyclustijd-analyse
- • Kwaliteitsdata (afkeur %)
Prestatie-indicatoren
- • OEE per machine/lijn
- • Arbeidsproductiviteit
- • Doorlooptijd
- • Kosten per eenheid
Mens & Organisatie
- • Beschikbaar talent
- • Technische kennis
- • Veranderbereidheid
- • Personeelsverloop
Technologie & Infrastructuur
- • Huidige automatiseringsgraad
- • Machine-connectiviteit
- • Data-infrastructuur
- • IT/OT integratie
Pro tip: Besteed minimaal 2 weken aan analyse voordat je over oplossingen nadenkt. De beste automatiseringsprojecten komen voort uit diep begrip van het probleem.
3. Automatiseringskansen Prioriteren
Niet alles kan tegelijk. Gebruik de Impact/Effort Matrix om te prioriteren:
Impact/Effort Matrix
Quick Wins
Hoge impact, lage effort
Start hier! Snel resultaat, bouwt momentum.
Grote Projecten
Hoge impact, hoge effort
Plan zorgvuldig. Strategisch belangrijk.
Fill-ins
Lage impact, lage effort
Doe als tijd over is. Nice to have.
Vermijden
Lage impact, hoge effort
Niet doen. Slechte ROI.
Criteria voor Impact-score
- Kostenbesparing: Hoeveel €/jaar bespaar je?
- Capaciteitsverhoging: Hoeveel % meer output?
- Kwaliteitsverbetering: Hoeveel % minder afkeur?
- Strategisch belang: Past het bij de bedrijfsvisie?
- Urgentie: Hoe snel is actie nodig?
Criteria voor Effort-score
- Investering: Wat is de totale kost?
- Doorlooptijd: Hoe lang duurt implementatie?
- Complexiteit: Hoeveel integratie/aanpassing nodig?
- Risico: Wat kan er misgaan?
- Verandering: Hoeveel impact op medewerkers?
4. De Automatiserings-Roadmap
Een roadmap vertaalt strategie naar actie. Typisch beslaat deze 3-5 jaar met jaarlijkse mijlpalen.
Fundament & Quick Wins
- • OEE-monitoring implementeren
- • Eerste cobot-pilot (lage risico toepassing)
- • Data-infrastructuur opzetten
- • Team trainen in basis automatisering
Uitrol & Schaalvergroting
- • Cobot-succes uitrollen naar andere lijnen
- • Vision-systemen voor kwaliteitscontrole
- • AGV/AMR voor intern transport
- • MES-systeem implementeren
Optimalisatie & Integratie
- • End-to-end proces-automatisering
- • Predictive maintenance
- • AI-gestuurde planning
- • Digital twin ontwikkeling
5. Business Case Opstellen
Elke automatiseringsinvestering verdient een solide business case. Hier is het framework:
Business Case Template
1. Investeringsoverzicht
- • Hardware (robot, gripper, sensors)
- • Software (licenties, integratie)
- • Installatie & engineering
- • Training
- • Onvoorzien (10-15%)
2. Baten (kwantificeerbaar)
- • Arbeidskosten besparing
- • Productiviteitsverhoging
- • Kwaliteitsverbetering (minder afkeur)
- • Energiebesparing
3. Baten (kwalitatief)
- • Verbeterde ergonomie
- • Hogere leverbetrouwbaarheid
- • Kennisbehoud (minder afhankelijk van specifieke medewerkers)
- • Concurrentiepositie
4. Risicos & Mitigatie
- • Technisch falen → Pilot eerst, kies bewezen technologie
- • Weerstand medewerkers → Betrek vroeg, communiceer helder
- • Leververtragingen → Buffer in planning, meerdere leveranciers
6. Change Management
De mens is de kritieke factor. 70% van verandertrajecten faalt door weerstand, niet door techniek.
Creëer urgentie
Waarom moeten we dit doen? Wat gebeurt er als we niets doen?
Vorm een kernteam
Betrek ambassadeurs uit alle lagen. Operators, technici, management.
Communiceer de visie
Helder en consistent. Automatisering = kansen, niet bedreigingen.
Empower medewerkers
Geef training, tools en mandaat om mee te denken.
Vier quick wins
Kleine successen tonen dat het werkt. Bouwt momentum.
Veranker in cultuur
Maak automatisering onderdeel van hoe jullie werken.
7. 6 Strategische Valkuilen
❌ Technologie-verliefdheid
Investeren in de nieuwste robot omdat het cool is, niet omdat het past.
❌ Big bang benadering
Alles tegelijk willen automatiseren. Beter: stap voor stap, leren onderweg.
❌ Eiland-automatisering
Losse projecten zonder samenhang. Data stroomt niet, systemen praten niet.
❌ Onderschatten van integratie
50% van de kosten zit vaak in integratie met bestaande systemen.
❌ Mensen vergeten
Technici en operators niet betrekken. Zij moeten ermee werken.
❌ Geen monitoring
Na go-live niet meten of de business case wordt gehaald.
8. Direct aan de Slag
Een goede strategie begint met een heldere analyse van je huidige situatie. Proces360 helpt je met het ontwikkelen van een automatiseringsstrategie die past bij jouw bedrijf.
Gratis Strategiegesprek
60 minuten sparren over jouw automatiseringsambities. Vrijblijvend.
Plan GesprekRob Derks
Oprichter Proces360 | 22+ jaar productie-ervaring
Rob heeft strategische automatiseringstrajecten begeleid bij tientallen MKB-maakbedrijven. Van visie tot uitvoering, met focus op ROI en draagvlak.
Meer over Rob →